Waarom zelfinzicht onmisbaar is bij organiserend leiderschap

Organiserend leiderschap vraagt om zelfinzicht: je stuurt op strategische doelen en houdt tegelijk zicht op wat teams en individuele medewerkers nodig hebben. Zonder beeld van je eigen gedrag en valkuilen lukt dat tweede zelden.

Deze leiderschapsvorm is de laatste jaren sterk in opmars, zeker bij leidinggevenden met meerdere jaren ervaring. Een Leadership Operating System (LOS) geeft er structuur aan.

Leiderschapsontwikkeling in een complexer werkveld

Bedrijven en de (werk)wereld waarin zij opereren worden door de jaren heen complexer. Dat zie je terug in de aandachtsgebieden van leidinggevenden op diverse organisatieniveaus: operationele processen, innovatie, teamontwikkeling, netwerken, duurzaamheid en bijvoorbeeld het stimuleren van individuele loopbaanontwikkeling. Als manager wil je aan de juiste knoppen draaien.

Je ziet het ook terug in de vele leiderschapsstijlen waartussen een leidinggevende schakelt. Het ene moment vraagt om een gezaghebbende visie, het volgende juist om coachend of verbindend leiderschap. Welke rol kies je wanneer, en maken we het in organisaties soms te complex? Organiserend leiderschap maakt dat werkveld overzichtelijker.

Wat is organiserend leiderschap?

Organiserend leiderschap is een managementbenadering waarbij leiders helpen bij het stellen van strategische organisatiedoelen, terwijl ze teams en individuele medewerkers motiveren om de opdrachten uit te voeren die daarvoor nodig zijn. De ‘organisatieleider’ richt zich sterk op de strategie en doelstellingen van de organisatie, en kijkt daarbij naar de specifieke vaardigheden en sterke punten die teams in hun werkomgeving nodig hebben.

Dat is een flink andere benadering dan die van de klassieke functionele leidinggevende. Vergeleken met traditionele managementstijlen is organiserend leiderschap sterker mensgericht, gericht op resultaten en op emotioneel welzijn. Dat helpt bij het bouwen aan gezonde bedrijven met vitale medewerkers.

Kenmerken van organiserend leiderschap

Organiserend leiderschap houdt werkprocessen soepel lopend en zet tegelijk de mens centraal: je kijkt naar de sterke kanten, de zwakkere kanten en de ontwikkelpunten van medewerkers. Het meten van competenties en ontwikkelpunten levert daarvoor de basis. Vanuit een gezamenlijk doel en verbindend leiderschap motiveer je werknemers, met aandacht voor het moreel en de motivatie in de organisatie.

Belangrijke kenmerken zijn:

• Doelgerichtheid vanuit doelen en strategie
• Teams leiden met veel aandacht voor individuele behoeften.
• Veel aandacht voor welzijn van werknemers.
• Aandacht voor (interdisciplinair) samenwerken.
• Focus op heldere communicatie.
• Cultuur van verbeteren en ontwikkelen.
• Resultaatgericht werken.

Mensgericht werken is daarbij bepalend. Om de strategische organisatiedoelen te halen overzie je het grotere geheel en begrijp je welke stappen de gewenste verandering mogelijk maken.

Zelfinzicht als grote aanjager

Meer zelfinzicht jaagt organiserend leiderschap aan, bij leidinggevenden en bij de rest van de organisatie. Het raakt direct de kenmerken hierboven: ontwikkelen, individuele behoeften, sterkere samenwerking en heldere communicatie. De persoonlijkheidstest Big 50 levert die inzichten.

Het is de meest gebruikte (en onderzochte) persoonlijkheidstheorie, en de Big 50 competenties vormen voor de meeste organisaties een bruikbaar uitgangspunt om competentiegericht te werken aan de ontwikkeling van medewerkers en leidinggevenden. De inzichten helpen bij de vertaling van een persoonlijkheidsprofiel naar competenties die je verder kunt ontwikkelen. Voor organiserend leiderschap heeft hrmforce de persoonlijkheidstest uitgebreid met een leiderschapsrapportage.

Leadership Operating System (LOS)

Naast zelfinzicht in verschillende lagen van de organisatie vergroot en versnelt een duidelijk Leadership Operating System (LOS) het effect van organiserend leiderschap. Het LOS is het raamwerk van discussies, gedeelde protocollen, communicatie- en beslissingsstromen waarmee leiders de organisatie de juiste kant op sturen.

Leiders zijn eigenaar van dat systeem en bepalen de snelheid waarmee ze ‘rijden’. Zij nemen de beslissingen, zorgen voor heldere communicatie en laten ruimte voor feedback en nieuwe ideeën uit de organisatie. Aan die helderheid met duidelijke keuzes hebben veel organisaties behoefte, en het LOS versterkt organiserend leiderschap daarin.

LOS: voordelen en vaardigheden

Een doordacht LOS levert minder bureaucratie, meer daadkracht, betere communicatie en snellere doelgerichte acties. Organiserend leiderschap en het LOS verhouden zich als een auto en de snelweg waarop die rijdt. De visie achter het Leadership Operating System laat zien dat leiders op hogere niveaus zelf minder dingen doen die direct tot resultaten leiden, en indirect meer bereiken door anderen aan te sturen en te ondersteunen richting de vastgestelde doelstellingen. Naast de juiste kerncapaciteiten gaat het daarbij vooral om het creëren van de juiste omgeving.

Belangrijke vaardigheden voor een LOS:

• Ontwikkelen van leiderschapspotentieel bij anderen.
• Verspreiden van de organisatievisie (ook anderen inspireren om de visie te delen).
• Identificeren van toekomstige innovaties en kansen.
• Strategisch, breed en integraal denken.
• Inzicht in de zakelijke omgeving.

Daarbij zijn ook deze ‘soft’ skills van grote waarde:

• Effectief communiceren (vooral luisteren).
• Relatie- en teambuilding.
• Besluitvorming en probleemoplossend vermogen.
• Integriteit en ethiek gebruiken.

Begin bij het zelfinzicht van je leidinggevenden: zonder scherp beeld van eigen gedrag blijft een LOS een papieren raamwerk. Meer achtergronden over het LOS vind je in het gelijknamige boek Leadership Operating System.