SBL competenties in het onderwijs

De SBL competenties zijn de zeven onderwijscompetenties die de Stichting Beroepskwaliteit Leraren (SBL) formuleerde en die in de wet Beroepen in het Onderwijs (wet BIO) staan. Ze zijn concreet omschreven, zodat een school ze kan meten en ontwikkelen.

hrmforce gebruikt deze SBL competenties als basis voor de assessments voor het onderwijs. Daarmee werf en selecteer je docenten die passen bij het competentieprofiel dat je zelf opstelt, en help je ze daarna verder. Bekijk de assessmentmogelijkheden voor het onderwijs.

Wat de herziening van de bekwaamheidseisen veranderde

De bekwaamheidseisen zijn inhoudelijk aangescherpt en daardoor eenduidig, concreet en beter toetsbaar geworden. De zeven competenties vallen nu onder de hoofdthema’s vakinhoudelijk, vakdidactisch en pedagogisch. Dat maakt ze herkenbaarder en legt de focus op het leren van de leerling en op de kern van het leraarsberoep.

De zeven SBL competenties

De wet BIO onderscheidt deze zeven competenties:

1. Interpersoonlijk competent
2. Pedagogisch Competent
3. Vakinhoudelijk en Didactisch Competent
4. Organisatorisch Competent
5. Competent in Samenwerken met collega’s
6. Competent in Samenwerken met de omgeving
7. Competent in Reflectie en Ontwikkeling

1. Interpersoonlijk competent

Het creëren van een vertrouwde sfeer door op een positieve en open manier met leerlingen om te gaan. Gedrag dat daarbij kan horen:

• gaat respectvol om met leerlingen
• kent zijn of haar grenzen
• gebruikt humor in situaties en om conflicten op te lossen
• toont zich persoonlijk betrokken op de leerlingen

2. Pedagogisch competent

In een veilige werkomgeving houvast en structuur bieden aan leerlingen, zodat zij zich sociaal, emotioneel en moreel kunnen ontwikkelen. Gedrag dat bij pedagogisch competent kan horen:

• stimuleert gewenst gedrag van leerlingen
• leert leerlingen respectvol met elkaar om te gaan
• stimuleert leerlingen om kritisch na te denken over opvattingen en daarover te vertellen
• waardeert de inbreng van leerlingen

3. Vakinhoudelijk en didactisch competent

Het helpen van leerlingen om zich de culturele en vakinhoudelijke bagage eigen te maken die nodig is om in een samenleving volwaardig te kunnen functioneren. Gedrag dat bij vakinhoudelijk en didactisch competent kan horen:

• kan de lesstof zelf foutloos uitvoeren
• gebruikt spel om te leren
• legt de lesstof helder en duidelijk uit
• legt duidelijk uit welke leerdoelen worden nagestreefd met een activiteit

4. Organisatorisch competent

Het zorgen voor een overzichtelijke, ordelijke en taakgerichte sfeer in de leeromgeving. Gedrag dat bij organisatorisch competent kan horen:

• houdt een heldere planning aan
• improviseert op een professionele manier
• stelt duidelijke prioriteiten
• is in staat om orde te houden

5. Competent in Samenwerken met collega’s

Het leveren van een professionele bijdrage aan een goed pedagogisch en didactisch klimaat, aan een goede onderlinge samenwerking en aan een goede schoolorganisatie. Gedrag dat daarbij kan horen:

• vraagt hulp aan collega’s
• geeft hulp aan collega’s
• wisselt op eigen initiatief informatie uit met collega’s
• levert een constructieve bijdrage aan verschillende vormen van overleg

6. Competent in Samenwerken met de omgeving

Het zorgdragen voor een goede communicatie en afstemming met ouders en andere betrokkenen bij de vorming en opleiding van leerlingen. Gedrag dat daarbij kan horen:

• zoekt actief contact met ouders en andere betrokkenen
• verantwoordt zijn of haar werkwijze aan ouders en andere betrokkenen
• bouwt relaties op met andere onderwijsinstellingen
• stelt zich constructief en open op in contacten met ouders en andere betrokkenen

7. Competent in Reflectie en ontwikkeling

Het regelmatig reflecteren op en ontwikkelen van de persoonlijke en professionele bekwaamheid. Gedrag dat bij reflectie en ontwikkeling kan horen:

• kan (kritische) feedback ontvangen
• ontwikkelt zich met behulp van feedback van anderen
• leert van eigen fouten
• volgt trainingen en opleidingen

Gebruik de zeven competenties als basis voor je eigen profiel: bepaal per vacature welke competenties zwaar wegen en toets die bij elke kandidaat op dezelfde manier. Zo vergelijk je sollicitanten op dezelfde punten en onderbouw je waarom iemand wel of niet past.