4 redenen waarom zorgmedewerkers minder werkplezier ervaren, en wat jij daaraan kunt doen

Werkplezier houdt zorgmedewerkers gezond en productief, en juist in de zorg raakt het in de knel. Daarom is elke laatste dinsdag van januari uitgeroepen tot ‘Dag van het werkplezier in de zorg’. Hier staan vier redenen waarom zorgprofessionals minder werkplezier ervaren, met per reden wat jij als HR-manager kunt doen.

Het tekort aan zorgpersoneel loopt op

Zo’n anderhalf miljoen Nederlanders werken in de zorg, en die groep wordt de komende jaren waarschijnlijk groter: door de vergrijzing en nieuwe behandelmogelijkheden groeit het aantal patiënten. Blijft de zorg in dit tempo doorgroeien, dan werkt in 2040 1 op de 4 Nederlandse werknemers in deze sector.

Tegelijk stoppen steeds meer mensen met hun vak, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In december berichtte de NOS dat zorg- en welzijnsinstellingen 67 duizend vacatures hadden openstaan, ruim 16 duizend meer dan een jaar eerder. Het aantal vacatures is nu twee keer zo hoog als in 2018.

Pensionering van zestigers is één oorzaak. Daarnaast veranderen veel pas afgestudeerde zorgmedewerkers al binnen twee jaar van baan, met gebrek aan werkplezier als belangrijke reden om te stoppen. Werkplezier is dus een voorwaarde om zorgpersoneel aan het werk te houden.

FWG, organisator van de ‘Dag van het werkplezier in de zorg’, benadrukt dat er geen vast recept bestaat. Wel zijn er elementen die aan werkplezier bijdragen.

Reden 1: Hoge werkdruk

De hoge werkdruk in de zorg is misschien wel de belangrijkste reden voor gebrek aan werkplezier. Driekwart van de verpleegkundigen lijdt lichamelijk of mentaal onder te hoge werkdruk. Uit een enquête van Stichting IZZ blijkt dat 1 op de 5 zorgmedewerkers lichamelijk uitgeput is en 1 op de 6 emotioneel uitgeput.

Doordat de dagelijkse werkzaamheden zich opstapelen, hebben zorgprofessionals minder tijd en rust om de zorg te geven die nodig is. Ze krijgen het gevoel dat ze achter de feiten aanlopen, terwijl ‘mensen helpen’ voor veel zorgmedewerkers juist de drijfveer was om voor dit beroep te kiezen.

Dit kun je doen

Werkplezier ontstaat wanneer mensen net zo veel energie uit hun werk halen als ze erin stoppen. Het gaat er dus om dat energiegevers en energievreters in balans komen. Hoge werkdruk is een energievreter; een prettig team en interessant werk wegen daartegenop.

Vraag leidinggevenden om met hun teams ieders energievreters en energiegevers in kaart te brengen. De werkdruk zelf los je daarmee niet altijd op, taken herverdelen kan vaak wel: elke collega doet dan het werk dat hem of haar de minste energie kost.

Reden 2: Weinig binding met leidinggevenden en collega’s

Fijne collega’s zijn goud waard, juist als de werkdruk hoog is. Een gesprek tijdens de lunch of een grapje bij de koffieautomaat telt dan zwaar. In een onderzoek van uitzendbureau Accountemps noemt 37% van de Nederlanders ‘aardige collega’s’ de doorslaggevende factor voor een prettige werkomgeving.

Andersom is het funest als collega’s elkaar niet tolereren of zelfs tegenwerken. Erkent een manager de inspanningen van zijn team niet, dan daalt het werkplezier in dat team snel tot het nulpunt.

Dit kun je doen

Investeer in je mensen: organiseer teamuitjes en intervisiebijeenkomsten, stuur zieke collega’s een bos bloemen, laat je waardering blijken als mensen overwerken en vraag leidinggevenden regelmatig te checken hoe het met iedereen gaat. Op LinkedIn staan meer tips om je personeel te waarderen.

Kijk daarnaast kritisch of er bij jou op de werkvloer een ‘klaagcultuur’ heerst. Klagen lucht soms op, op de lange termijn zuigt het de energie weg bij medewerkers. Merk je dat jouw mensen onderling veel klagen, kaart het dan aan in het teamoverleg en spreek samen af hoe jullie het voortaan aanpakken.

Reden 3: Weinig autonomie

Autonoom werken is een voorwaarde voor werkplezier. Uit onderzoek onder verpleegkundigen en verzorgenden in de thuiszorg bleek dat medewerkers die zelfstandig kunnen werken en ruimte krijgen voor eigen initiatief, bevlogener aan het werk zijn. Ze overwegen ook minder vaak de zorgsector te verlaten. Mensen willen invloed op de manier waarop ze zorg verlenen en op hoe de zorg georganiseerd wordt.

Dit kun je doen

Het gaat hier om vertrouwen en loslaten. Je medewerkers durven de regie pas te pakken als jij ze het gevoel geeft dat die ruimte er is. Vraag ze om te beginnen of ze op dit moment voldoende autonomie ervaren, en zo niet, waar dat volgens hen aan ligt.

Spreek duidelijk af welke resultaten je verwacht en geef je personeel de ruimte om zelf te bepalen hóé ze die bereiken. Kijk niet telkens over hun schouder mee en laat de verantwoordelijkheid bij hen. Gooi ze daarbij niet in het diepe: laat merken dat je op de achtergrond beschikbaar bent om te ondersteunen.

Reden 4: Weinig ruimte om jezelf te ontwikkelen

Werkplezier komt onder druk te staan wanneer iemand weinig ruimte heeft om zich te ontwikkelen. Dat blijkt uit onderzoek van PGGM&CO. Met name jonge zorgmedewerkers verwachten dat hun werkgever mogelijkheden biedt om zich verder te ontplooien. Waak ervoor dat mensen quiet quitters worden: ze doen dan alleen nog het hoognodige.

Dit kun je doen

Werk aan een lerende organisatiecultuur, waarin leren, ontwikkelen en innoveren worden aangemoedigd. Reflecteren en evalueren horen bij het dagelijks werk, medewerkers volgen regelmatig cursussen en managers geven het voorbeeld door problemen zonder oordeel te bespreken en opbouwende feedback te geven. Werknemers van zo’n organisatie staan open voor nieuwe inzichten en leren van fouten.

In dit artikel delen we 7 succesfactoren om leren en ontwikkelen te stimuleren. Wil je vandaag al praktisch aan de slag, kijk dan naar een ontwikkelassessment: daarmee breng je samen met je medewerker in kaart wat zijn of haar talenten en mogelijkheden zijn, en in welke functie deze persoon het beste tot z’n recht komt.

Wil je meer weten over assessments? Neem dan contact op. Bij Lamark laat je digitale assessments afnemen op locaties in heel Nederland. We ontvangen jouw medewerkers gastvrij en geven ze persoonlijke aandacht, zodat ze zich op hun gemak voelen. Check de website van Lamark of hrmforce voor de mogelijkheden.