Termen In Het Onderwijs

Competenties

Wat zijn competenties? Een competentie beschrijft een specifieke verzameling van gedrag dat bijdraagt aan succesvol functioneren binnen een bepaald resultaatgebied.

Wet BIO

De Wet op de Beroepen in het Onderwijs definieert bekwaamheidseisen (7) waaraan docenten moeten voldoen. Deze eisen moeten actueel blijven en daarom doet de Onderwijscoöperatie eens in de 6 jaar een voorstel aan de minister van Onderwijs, Cultuurwetenschappen en De hele loopbaan moet gekeken worden of de leerkracht geschikt is voor zijn of haar werk en de verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de werkgever. Dit wordt bijgehouden in het bekwaamheidsdossier en alles wordt gecontroleerd door de Inspectie.

Interpersoonlijk competent

Een leraar die interpersoonlijk competent is, geeft op een goede manier leiding. Zo’n leraar schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer en brengt een open communicatie tot stand. Zo’n leraar bevordert de zelfstandigheid van de kinderen en zoekt in zijn interactie met hen een goede balans tussen:

– leiden en begeleiden
– sturen en volgen
– confronteren en verzoenen
– corrigeren en stimuleren

Pedagogisch competent

Een leraar die pedagogisch competent is, creëert een veilige leeromgeving in zijn groep en zijn lessen. Zo’n leraar zorgt ervoor dat de kinderen:

– weten dat ze erbij horen en welkom zijn
– weten dat ze gewaardeerd worden
– op een respectvolle manier met elkaar omgaan
– uitgedaagd worden om verantwoordelijkheid te nemen voor elkaar
– initiatieven kunnen nemen en zelfstandig kunnen werken

Vakinhoudelijk en didactisch competent

Een leraar die vakinhoudelijk en didactisch competent is, ontwerpt een krachtige leeromgeving in zijn groep en zijn lessen. Zo’n leraar:

– stemt de leerinhouden en ook zijn doen en laten af op de kinderen en houdt rekening met individuele verschillen
– motiveert de kinderen voor hun leertaken, daagt hen uit om er het beste van te maken en helpt hen om ze met succes af te ronden
– leert de kinderen leren, ook van en met elkaar, om daarmee onder andere hun zelfstandigheid te bevorderen

Organisatorisch competent

Een leraar die organisatorisch competent is, zorgt voor een overzichtelijke, ordelijke, taakgerichte sfeer in zijn klas en zijn lessen. Zo’n leraar zorgt er dus voor dat de kinderen:

– weten waar ze aan toe zijn en welke ruimte ze hebben voor eigen initiatief
– weten wat ze moeten doen, hoe en met welk doel ze dat moeten doen

Competent in samenwerken met collega’s

Een leraar die competent is in het samenwerken met zijn collega’s, levert zijn bijdrage aan een goed pedagogisch en vakinhoudelijk & didactisch klimaat op zijn school, aan goede onderlinge samenwerking en aan een goede schoolorganisatie. Dat wil zeggen dat zo’n leraar:

– goed met collega’s communiceert en samenwerkt
– een constructieve bijdrage levert aan vergaderingen en andere vormen van schooloverleg en aan de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd om de school goed te laten functioneren
– een bijdrage levert aan de ontwikkeling en verbetering van zijn school

Competent in samenwerken met de omgeving

Een leraar die competent is in het samenwerken met de omgeving, levert in het belang van de kinderen zijn bijdrage aan een goede samenwerking met mensen en instellingen in de omgeving van de school. Dat wil zeggen dat zo’n leraar

– goede contacten onderhoudt met de ouders of verzorgers van de kinderen
– goede contacten onderhoudt met andere mensen en instellingen die ook te maken hebben met de zorg voor de kinderen

Competent in Reflectie en Ontwikkeling

Een leraar die competent is in reflectie en ontwikkeling, denkt regelmatig na over zijn beroepsopvattingen en zijn professionele bekwaamheid. Zo’n leraar streeft ernaar zijn beroepsuitoefening bij de tijd te houden en te verbeteren. Zo’n leraar:

– weet goed wat hij belangrijk vindt in zijn leraarschap en van welke waarden, normen en onderwijskundige opvattingen hij uitgaat
– heeft een goed beeld van zijn eigen competenties, zijn sterke en zwakke kanten
– werkt op een planmatige manier aan zijn verdere ontwikkeling
– stemt zijn eigen ontwikkeling af op het beleid van zijn school en benut de kansen die de school biedt om zich verder te ontwikkelen

Positieve invloed gemotiveerde/goede docenten op leerlingprestaties

Onderzoek: Succes- en faalfactoren VMBO, Risbo

HR beleid van de school

Onderzoek: De samenhang tussen professionalisering van leerkrachten en HRM-beleid van scholen (Arbeidsmarktplatform primair onderwijs)

Objectiviteit

Het gebruik van een vragenlijst vergroot de objectiviteit voor het aanwezig zijn van talent voor een competentie. In de praktijk is vooral ons gedrag zichtbaar. Minder zichtbaar zijn onze motivaties, drijfveren en persoonlijkheid waaruit het gedrag voortkomt. Met een persoonlijkheidsvragenlijst probeer je juist die zichtbaar te maken en dan daaruit een uitspraak te doen voor welke competenties je een grote aanleg hebt en voor welke competenties minder. Het kan zijn dat je wel aanleg voor een competentie hebt, maar dat je het gedrag dat daarbij hoort in de praktijk niet zoveel laat zien. Of andersom, dat je geen aanleg hebt voor de competentie maar dat je jezelf wel het gedrag dat daarbij hoort hebt aangeleerd. Je bent vanuit je persoonlijkheid bijvoorbeeld geen gestructureerd iemand, maar gaat in je werk wel volgens een vaste structuur te werk omdat je ervaren hebt dat je dan je werk beter doet.

Eigenaarschap docent

Leerkracht!, Commissie Leraren

Leraarschap is eigenaarschap, Onderwijsraad