fbpx

Leerkrachten en competentieontwikkeling: water en vuur?

Leerkrachten en competentieontwikkeling: water en vuur?

De definitieve invoering van het lerarenregister komt steeds dichterbij en gaat gepaard met een heleboel kritiek en discussie. Soms lijkt een beeld te ontstaan dat leerkrachten tegen competentieontwikkeling zijn, of in ieder geval tegen het gericht onderzoeken en ontwikkelen van competenties. Onderzoek van Nivvo in samenwerking met HrmForce Onderwijs en LerarenCoach.nl laat echter zien dat de meeste scholen gericht bezig zijn met competentieontwikkeling van leerkrachten en ervan overtuigd zijn dat dit kan bijdragen aan verlaging van werkdruk en ziekteverzuim en verbetering van het werving en selectieproces. Een overzicht van de belangrijkste resultaten:

Competentieontwikkeling: het kan makkelijker

Iedereen ontwikkelt zich in zijn leven. In werksituaties gebeurt dat op een enigszins gestructureerde manier bijv door het meten van competenties, capaciteiten en motivatie, het gebruik maken van 360 graden Feedback  en een gestructureerde jaargesprekscyclus. Niet ingestoken als beoordelingsinstrument, maar als ontwikkelinstrument: waar ben je sterk in, wat zien we daarvan in de praktijk en hoe kunnen we dat verder versterken en uitbouwen? Bijna 80% van de scholen die de vragenlijst heeft ingevuld, is er van overtuigd dat een digitaal systeem ,waarin je competenties kunt meten en volgen, gerichte competentieontwikkeling makkelijker  zou maken: 68% maakt geen gebruik van een dergelijk systeem! Dat heeft vooral te maken met kosten en onbekendheid met de mogelijkheid van een dergelijk systeem. Vooral een systeem wat veel ruimte laat voor eigen keuzes van de school met betrekking tot competenties en vaardigheden, zou een waardvolle bijdrage kunnen leveren.

Coaching: veelgebruikt instrument

Coaching is iets dat breed ingezet wordt in het onderwijs, zowel interne coaching als externe coaching. Het wordt gezien als een goed instrument om verschillende problemen aan te pakken zoals bij slecht functioneren en persoonlijke en/of professionele ontwikkeling. Een eerder(preventief) inzetten van het instrument coaching zou een positieve effect kunnen hebben op de verlaging van werkdruk. Daarnaast blijkt behoefte aan trainingen voor mentor- en oudergesprekken.

Lerarenregister: geen prioriteit onder leerkrachten

Het lerarenregister lijkt volgend jaar te gaan worden ingevoerd maar stuit op veel kritiek van leerkrachten. Er zou sprake zijn van te weinig draagkracht onder leerkrachten. Naar aanleiding van ons onderzoek hebben we een aantal gesprekken gevoerd met verschillende scholen en daar werd dit beeld bevestigd: veel leerkrachten zijn nog niet met het lerarenregister bezig. Ze wachten af tot het echt ingevoerd is en hebben nu hun handen vol aan lessen en niet-lesgevende taken. Een ander gehoord probleem is dat veel cursussen aangeboden worden onder schooltijd en dat scholen daar weinig oren naar hebben. Voor sommige vakken is het normaal gesproken al moeilijk om een docent te krijgen, laat staan dat ze nog iedere keer vervanging moeten regelen voor cursussen/trainingen. Daarnaast is een kritiekpunt op het lerarenregister dan men dan beperkt is tot trainingen die aangeboden worden binnen het register, waarvoor men registerpunten krijgt. Daardoor heeft een leerkracht minder eigen regie en verantwoordelijkheid om zelf, en in overleg binnen het eigen team, te kunnen bepalen waar behoefte aan is. Uit verschillende gesprekken kwam naar voren dat bijvoorbeeld behoefte is aan een bijeenkomst over het voeren van mentor/oudergesprekken. Wanneer leerkrachten zelf invloed hebben op het soort activiteiten dat registerpunten oplevert, zou dit de acceptatie van het lerarenregister vergroten.

Competentieontwikkeling en hoge werkdruk

Scholen en leerkrachten zien zeker wel het belang in van competentieontwikkeling en verdere professionalisering van leerkrachten.  Een digitaal systeem wat competenties meet en verder ontwikkelt binnen een jaarlijkse gesprekscyclus zou dat goed kunnen ondersteunen, mits de kosten daarvan niet te hoog zijn. Daarnaast is het van groot belang dat vanuit overheid en ouders uitgegaan wordt van het vertrouwen dat leerkrachten opgeleid en competent zijn

 

Nivvo maakt in het kader van hun werving en selectieproces gebruik van een systeem van HrmForce Onderwijs. Specifieke vragenlijsten , die gebaseerd zijn op de onderwijscompetenties, worden al in een vroeg stadium afgenomen om een betere match te kunnen maken tussen school en docent. Daarnaast kan in een latere fase van het begeleidingsproces gebruik gemaakt worden van 360 graden Feedback, gebaseerd op specifiek gedrag van een leerkracht in de klas. Vanaf 2017 is ook een wetenschappelijk onderbouwd en flexibel lesobservatie-instrument beschikbaar.

Bij alle respondenten van dit onderzoek stond de problematiek van een hoge werkdruk op 1. Structureel coaching inzetten op dit thema, waarbij zowel individueel als in teamverband gekeken wordt naar een van de grootste werkdruk veroorzakers (niet-lesgevende taken) zou een waardevolle professionaliseringsactiviteit kunnen zijn!

Nivvo onderzoekt in samenwerking met LerarenCoach.nl en HrmForce Onderwijs met welke diensten zij scholen verder kan ondersteunen op het gebied van competentieontwikkeling van leerkrachten.

www.nivvo.nl

www.hrmforceonderwijs.nl

www.lerarencoach.nl

Service HrmForce
service@HrmForce.com